Di sản thế giới

Châu Á: Việt Nam – Nghi lễ kéo co truyền thống (2015) ( cùng với Campuchia, Philippines và Hàn Quốc)

10 Tháng Ba 2016    731 lượt xem
(Cinet-DSTG) – Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Nghi lễ kéo co truyền thống của Việt Nam, Campuchia, Philippines và Hàn Quốc là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2015
Nghi lễ kéo co truyền thống tại Việt Nam

Kéo co là nghi lễ rất cổ của cả vùng Đông và Đông Nam Á, mỗi nơi có cách thức thực hiện riêng nhưng tinh thần chung là mong muốn sự phồn thực, sinh sôi, phát triển. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Huy: do văn hóa đa dạng nên cách thức thực hành nghi lễ này ở các vùng có sự khác biệt.

Thông qua trò chơi và nghi lễ kéo co, người dân Đông Nam Á cầu cho mưa thuận, gió hòa và mùa vụ bội thu. Tuy cùng một hình thức nhưng di sản có nhiều nét đa dạng khác nhau, phản ảnh những đặc điểm riêng về bối cảnh sinh thái, lịch sử, văn hóa của mỗi quốc gia. Các nước tham gia lập hồ sơ di sản này gồm Việt Nam, Campuchia, Philippines và Hàn Quốc.

Ở Campuchia, di sản được thực hành thường xuyên bởi ba cộng đồng đại diện nằm xung quanh Hồ lớn (Great Lake) của biển hồ Tonle Sap, nơi gần với khu vực khảo cổ Angkor.

Ở Philippines, di sản được thực hành tại thành phố Hungduan. Ở Hàn Quốc, di sản được thực hành ở Dangjin thuộc tỉnh Chungcheongnam; Samcheok thuộc tỉnh Gangwon; Namhae, Milyang và Changnyeong thuộc tỉnh Gyeongsangnam. Ở Việt Nam, di sản được thực hành thường xuyên ở các tỉnh Lào Cai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh và Hà Nội.

Nghi lễ kéo có truyền thống tại Hàn Quốc
Và một số nước Đông Nam Á

Theo lịch sử, kéo co vốn xuất hiện từ thời cổ đại, những hình chạm trổ trên tường ngôi mộ cổ ở Ai Cập đã cho thấy người Ai Cập cổ đại từng tổ chức cuộc thi đấu kéo co từ 2.500 trước công nguyên. Nhiều tài liệu đã ghi lại việc trò chơi kéo co được ưa chuộng trong triều đình Trung Quốc đặc biệt vào thời nhà Đường và nhà Tống.

PGS.TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia cho biết: Kéo co là nghi lễ cổ xưa được thực hành vào các lễ hội mùa xuân để cầu mong sự phồn thực, sinh sôi nảy nở, mưa thuận gió hòa. "Có một thời gian theo phát triển chung người ta biến nó thành hoạt động thể thao. Họ bỏ câu chuyện của ngày xưa, bỏ qua ý nghĩa tâm linh của nghi lễ”. Tuy nhiên đến nay, nhận thức được ý nghĩa quan trọng của nghi lễ này, nhiều tỉnh/ thành đã tái hiện lại Nghi lễ kéo co trong các lễ hội mùa xuân tại địa phương.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam tham gia lập một hồ sơ di sản đa quốc gia. Theo thông báo từ họp Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, hồ sơ đề cử "Nghi lễ và trò chơi kéo co" vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã đáp ứng được 5 tiêu chí:
1. Nghi lễ và trò chơi kéo co của của các cộng đồng liên quan trong hồ sơ đề cử là một tập quán xã hội có giá trị tạo ra sự bình đẳng; các biểu hiện thực hành đa dạng ở từng quốc gia thành viên; một số tri thức và kỹ năng được trao truyền qua truyền khẩu hoặc thông qua quan sát và tham gia trực tiếp, một số lại được truyền dạy tại các trung tâm đào tạo, trường học và các viện bảo tàng.

2. Thông qua các biểu hiện thực hành đa dạng cũng như sự thích ứng với điều kiện sinh thái ở mỗi cộng đồng, việc đề cử di sản có thể làm sáng tỏ vai trò quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể trong phát triển bền vững, cũng như giá trị của hằng số tái tạo dựa trên sự sáng tạo của con người.
Bản thân hồ sơ đề cử có giá trị như một dự án hợp tác giữa bốn quốc gia thành viên, cung cấp bằng chứng về giá trị của di sản này đối với việc khuyến khích đối thoại liên văn hóa.

3. Các biện pháp bảo vệ được xây dựng rõ ràng thông qua việc thiết lập kế hoạch, bao gồm các hoạt động cụ thể đáp ứng tình hình của từng quốc gia thành viên và của từng cộng đồng liên quan; bên cạnh đó là các biện pháp ứng phó với tình trạng không mong muốn như thương mại hóa di sản.
4. Hồ sơ đề cử được chuẩn bị với sự tham gia đầy đủ của các cộng đồng chủ thể, các nhóm, cá nhân, các chuyên gia và các cơ quan liên quan; đa dạng theo tình hình cụ thể của mỗi nước đệ trình với các minh chứng thể hiện sự không đồng thuận và tự nguyện đối với việc đề cử.

5. Nghi lễ và trò chơi kéo co đã được kiểm kê tại các quốc gia thành viên: Hàn Quốc (1969), Campuchia(2013), Philippines (2013) và Việt Nam (2013).

Tại Việt Nam, kéo co được thực hành ở hầu hết các tỉnh/ thành phố đặc biệt ở Lào Cai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh. Trong các lễ hội truyền thống kéo co luôn là một môn thể thao và trò chơi dân gian không thể thiếu

(Ảnh nguồn internet)

NLH

Xem thêm

Thông tin Website

Chuyên trang Dữ liệu Di sản Thế Giới ; http://disanthegioi.info
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thanh Liêm - Giám đốc

Thực hiện: Phòng TT, TT và QHCC, Trung Tâm CNTT, Bộ Văn hoá,Thể thao và Du lịch.

Địa chỉ: Số 20, Ngõ 2 Hoa Lư, Vân Hồ, Hà Nội;
Tel: (84-4) 39745846
Email: phongthongtin@cinet.gov.vn
Ghi rõ nguồn khi phát lại thông tin từ website này.

Liên hệ Tòa soạn

Thư viện ảnh